Kasteel van Schoten krijgt grondige restauratie

Historische erfgoedparel wordt klaargestoomd voor de toekomst

Lokaal Bestuur Schoten investeert samen met Vlaanderen in een grondige restauratie van het Kasteel van Schoten. Daarbij worden het buitenschrijnwerk, de daken en de gevels van het beschermde monument aangepakt. Zo wordt een belangrijke stap gezet in het behoud van één van de meest herkenbare erfgoedsites van de gemeente.

Erfgoed met rijke geschiedenis

Het Kasteel van Schoten is al eeuwenlang een vaste waarde in het hart van de gemeente. De geschiedenis van het domein gaat terug tot de 13de eeuw. Het huidige kasteel werd in de 16de eeuw opgetrokken en groeide uit tot de bestuurlijke residentie van de Heren van Schoten. Sinds 1950 is het domein eigendom van de gemeente en vormt het een belangrijke plek voor cultuur, ontmoeting en het verenigingsleven.

Nieuw leven voor ramen en deuren

Een belangrijk onderdeel van de werken is de restauratie van het historische buitenschrijnwerk. Ter voorbereiding werden alle 127 ramen en 10 deuren van het Kasteel van Schoten en de Valkentoren afzonderlijk onderzocht, geïnventariseerd en beoordeeld.

In totaal worden 105 authentieke ramen en deuren met de nodige zorg gerestaureerd. Ook het historische hang- en sluitwerk wordt waar mogelijk hersteld en behouden. Als onderdelen niet meer bruikbaar zijn, worden ze vervangen door replica's naar historisch model.

Bijna de helft van de ramen uit de jaren 1970 worden vervangen door nieuwe exemplaren die beter aansluiten bij het oorspronkelijke karakter van het gebouw. Deze bevinden zich voornamelijk in de kelder- en zolderverdieping. Bij tien historische ramen uit de 19de eeuw worden moderne glaspanelen vervangen door traditioneel getrokken glas om het historische gevelbeeld verder te herstellen.

Na de restauratie krijgen alle ramen, deuren en houten luiken opnieuw een duurzame beschermende schilderlaag.

Ook daken, kroonlijsten en gevels aan de beurt

Naast het buitenschrijnwerk voert de aannemer ook een uitgebreide inspectie van de daken uit. Beschadigde onderdelen van de natuurleien, houten dakstructuren, dakgoten en dakaansluitingen worden hersteld waar nodig. Tegelijk worden bijkomende veiligheidsvoorzieningen aangebracht zodat toekomstige inspecties en onderhoudswerken vlot en veilig kunnen verlopen.

Ook de kroonlijsten en verschillende houten sierelementen van het kasteel worden gerestaureerd met respect voor hun oorspronkelijke vormgeving.

Tot slot krijgen de gevels een reiniging met een zachte stoomtechniek. Dat zorgt niet alleen voor een frissere uitstraling, maar maakt het ook mogelijk om de gevels grondiger te inspecteren in voorbereiding van een volgende restauratiefase.

Moderne lift verhoogt comfort

Naast de restauratie van de buitenschil krijgt het kasteel ook een nieuwe personenlift. De huidige lift voldoet namelijk niet langer aan de hedendaagse noden.

De nieuwe lift wordt uitgerust met schuifdeuren en een speciale blokkeerfunctie voor goederenvervoer. Daardoor kan de lift veilig worden ingezet voor de opbouw van tentoonstellingen en andere activiteiten. Ook de liftcabine zal toegankelijker worden voor rolstoelgebruikers binnen de mogelijkheden van de bestaande liftschacht.

Steun vanuit Vlaanderen

Voor de restauratie werd een budget van ruim 1,3 miljoen euro voorzien in de meerjarenplanning van de gemeente. Daarnaast investeert Vlaanderen via het Agentschap Onroerend Erfgoed 300.000 euro in het restauratieproject.

Timing en impact

De restauratiewerken starten naar verwachting in de loop van september 2026 en duren ruim één jaar.

Het gemeentepark blijft tijdens de werken steeds toegankelijk voor bezoekers. Om de veiligheid van bezoekers en aannemers te garanderen, kunnen bepaalde zones in de onmiddellijke omgeving van het kasteel tijdelijk worden afgesloten of afgeschermd.

De werken kunnen een impact hebben op de verhuur van zalen in het kasteel. Het lokaal bestuur brengt indien nodig de betrokken huurders en gebruikers op de hoogte. Samen wordt bekeken hoe geplande activiteiten zo goed mogelijk kunnen blijven doorgaan.

Belangrijke stap binnen opwaardering gemeentepark

De restauratie sluit aan bij de bredere ambitie van het lokaal bestuur om het gemeentepark verder uit te bouwen als een groene en toegankelijke ontmoetingsplek met aandacht voor erfgoed, sport en beleving. Het kasteel speelt daarin een sleutelrol. Meer over dat project vind je hier.